Zeven appelbomen stonden er al, in onze Franse tuin. Misschien al net zo oud als het huis (1977). Fruitbomen hebben zo hun levensduur, en gezien de rotte plekken en zwammen op de takken her en der hebben deze niet lang meer te gaan. Dat verval heeft voor de oogst nog geen kwalijke gevolgen, want de afgelopen vijf jaar hebben we vier keer kilo’s en kilo’s appels kunnen binnenhalen. 2024 was in heel Europa een slecht jaar, dat had te maken met teveel regen tijdens de bloei (waardoor bijen niet uitrukten om te bestuiven) of hagel of misschien wel late vorst.
Hakkelaar
Wat voor rassen het precies zijn weten we niet, maar het zijn zeven verschillende, en ze vertegenwoordigen zo ongeveer de Jonagold, Elstar, Goudreinet, Cox, Granny Smith, een Dries (schil én vruchtvlees zijn rood) en misschien wel zoiets als een James Grieve.
We kochten meteen een hakselaar en een sap-pers, toch de beste manier om de bulk (en de lelijkste appels) te verwerken. Beide apparaten zijn handmatig dus een hoop werk, maar zo’n project kun je makkelijk tot een sociaal evenement verheffen.
Soorten cider
Van het sap maken we cider en azijn. Bij cider denk je meestal aan het licht gegiste spul uit Haut-Normandie, maar in Noord-Amerika kennen ze ook soft cider; da’s gefermenteerd appelsap zonder alcohol maar met een lekkere bruis. De settlers hadden het bij zich die naar de oostkust trokken (omdat gezond drinkwater niet altijd voor handen was misschien?) Daarmee maak je het sap meteen langer houdbaar én gut healthy dankzij de melkzuurbacteriën.
Restproduct
Ja en dan azijn. Appelazijn, of appelciderazijn. Och och och. Het is de olie in de machine. Het bloed in je aderen. It’s what makes the world go round. Nee echt, waar appelazijn niet allemaal goed voor is – daar kun je boeken over schrijven. Productietechnisch gezien is het een restproduct, maar in nut kent azijn z’n gelijke niet.
Wij zetten de uitgeperste appelpulp weg in een ton, en doen daar water en suiker bij. Dan gaat het eerst gisten en dus alcohol en koolzuur ontwikkelen. Als dat over z’n hoogtepunt is, begint de omzetting naar een zuur goedje door o.a. de in de lucht aanwezige melkzuurbacteriën. Er drijft dan op een zeker moment een glibberige laag op, en dat is de moer; de daadwerkelijke bacterie-kolonie. Het moederschip.
Gemotoriseerd
Dat hakselen en handpersen is leuk, zeker als je dat in een weekend met vrienden kan doen. Maar het is arbeidsintensief, en ik denk dat we met dat handwerk heel veel sap mislopen.
Daarom oriënteerden we ons op motorisch aangedreven materieel, in het alternatieve diy-circuit. De uitkomst is het omkatten van een centrifuge, die vervolgens hakselt en sap centrifugeert, tegelijk!
Dit jaar 2026, is de oogst ook niet heel groot, dus we slaan het ciderproces even over. Hebben we nog even de tijd om onze vintage Miele centrifuge om te bouwen.
